ന്യൂഡൽഹി: പ്രതിക്ക് പറയാനുള്ളത് കേൾക്കാതെ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കാനുള്ള കാലാവധി നീട്ടിനൽകുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെ ലംഘനമാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള നടപടിയെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തന നിരോധന നിയമപ്രകാരം (UAPA) അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രതിക്ക് 'ഡിഫോൾട്ട് ജാമ്യം' (Default Bail) അനുവദിച്ചുകൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസുമാരായ വിക്രം നാഥ്, സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റെ സുപ്രധാന വിധി.
​കോടതിയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ
​അലംഘനീയമായ അവകാശം: നിശ്ചിത സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കാൻ അന്വേഷണ ഏജൻസിക്ക് സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ക്രിമിനൽ നടപടി ചട്ടത്തിലെ (CrPC) സെക്ഷൻ 167(2) പ്രകാരം ജാമ്യം ലഭിക്കാൻ പ്രതിക്ക് അലംഘനീയമായ അവകാശമുണ്ട്.
​അവസരം നൽകണം: കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കാനുള്ള സമയം നീട്ടിക്കൊടുക്കുന്നത് പ്രതിയുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന കാര്യമാണ്. അതിനാൽ, ഇത്തരം അപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ പ്രതിയെ നേരിട്ടോ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ് വഴിയോ ഹാജരാക്കുകയും പ്രതിഭാഗത്തിന്റെ വാദം കേൾക്കുകയും വേണം.
​യാന്ത്രികമാകരുത്: വ്യക്തമായ കാരണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താതെയും കൃത്യമായ പരിശോധനകൾ നടത്താതെയും കോടതികൾ ഇത്തരം കാലാവധി നീട്ടലുകൾ യാന്ത്രികമായി (Mechanically) അനുവദിക്കരുത്.
​കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
​2023 നവംബർ 7-ന് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസിലായിരുന്നു നടപടി. കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കേണ്ട 90 ദിവസത്തെ കാലാവധി അവസാനിക്കാനിരിക്കെ, അന്വേഷണ ഏജൻസി പ്രത്യേക കോടതിയിൽ 25 ദിവസത്തെ അധിക സമയം ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പ്രതിയെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുകയോ അപേക്ഷയെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ സ്പെഷ്യൽ ജഡ്ജി കാലാവധി നീട്ടിനൽകി.
​ഈ നടപടി തെറ്റാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ സുപ്രീം കോടതി, ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതിയുടെ മുൻ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി. കാലാവധി നീട്ടിയ ഉത്തരവ് നിയമവിരുദ്ധമായതിനാൽ, നിശ്ചിത സമയത്തിന് ശേഷം സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട കുറ്റപത്രം നിലനിൽക്കില്ലെന്നും പ്രതിക്ക് ജാമ്യത്തിന് അർഹതയുണ്ടെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
​"ക്രിമിനൽ നിയമത്തിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ വെറും ചടങ്ങുകളല്ല. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം അപകടത്തിലാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നിയമപരമായ സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കപ്പെടണം." - സുപ്രീം കോടതി